Hildegard van Bingen (1098-1179) is een van de bekendste vrouwelijke heiligen en mystici uit de Middeleeuwen. Paus Benedictus XVI verhief haar in 2012 tot kerkleraar, een eer voor grote theologische geesten. Hiermee wordt Hildegard de vierde vrouwelijke kerkleraar, naast Theresia van Avila, Catharina van Siena en Theresia van Lisieux.

Hildegard was een echte ‘femina universalis’: theoloog, filosoof en mysticus in één. Ze schreef muziek en theologische tractaten, kreeg visioenen en deed baanbrekend werk als natuuronderzoekster, voedings- en geneeskundig. De beroemde theoloog Bernardus van Clairvaux was een van haar beschermheren. En paus Eugenius III loofde haar als de ‘profetes van Duitsland’. Aan het einde van haar leven komt Hildegard in ernstig conflict met de kerkelijke autoriteiten doordat ze een geëxcommuniceerde in de gewijde grond van het kloosterkerkhof had laten begraven. Dit voorval is exemplarisch voor haar pastorale inzicht en theologische durf. De wijze waarop zij als vrouw haar mogelijkheden binnen de monastieke context maximaal benutte en een theologisch denken ontwikkelde was dapper en baanbrekend. Zeker in een tijd waarin vrouwen nauwelijks werden gehoord, zelden de schrijfkunst machtig waren of de kans kregen hun intellectuele capaciteiten te ontplooien.

Hildegard is nooit officieel heilig verklaard, maar toch is ze opgenomen in de katholieke liturgische kalender. Het canonisatieproces dat onder paus Innocentius IV is gestart, is nooit afgemaakt; wel verklaarde men haar zalig. Het Vaticaan heeft onlangs besloten het canonisatieproces af te ronden en haar heilig te verklaren, een status die ze in de christelijke traditie al lang had.

Genoeg reden voor Luce / Centrum voor Religieuze Communicatie om op de faculteit te Utrecht een drietal lezingen te organiseren rond deze bijzondere figuur:

Dr. Hans Wilbrink (sociaal wetenschapper en Neerlandicus) houdt een inleiding over het leven en het werk van Hildegard, die zal culmineren in een miniatuur over het visioen uit de Scivias, de pelgrimstocht van de ziel. Op 21 oktober 2013, van 14.00-16.30 uur.

Drs. Mieke Kock-Rademakers (classicus en filosoof) spreekt over de actualiteit van het kerkleraarschap van Hildegard aan de hand van de vraag: in hoeverre is Hildegard in-docta (on-geletterd). Op 28 oktober 2013, van 14.00-16.30 uur.

Drs. Kitty Bouwman (theoloog) spreekt over de mystagogische functie van het moederschap van God in het Trinitas-visioen uit de Scivias van Hildegard. Op 4 november 2013, van 14.00-16.30 uur.